Ontwikkelingen Westerstraat Haarlem

19 Juli 2026 – Eerder schreef ik al uitgebreid over de Geplande afsluiting van de Westerstraat op de Westergracht

Vorig jaar juni 2025 kwam het plan van de Afsluiting Westerstraat op de buurt af, en na gesprekken met de gemeente (ambtenaren zelf), de verschillende fracties van de gemeenteraad die aandachtig naar ons geluisterd hebben, en ook een gesprek met de toenmalig verantwoordelijk wethouder Bas van Leeuwen, en toen ook nog de hele buurt die massaal naar de Commissievergadering Beheer kwam afgelopen februari 2026, werd het “Definitief Ontwerp afsluiting Westerstraat” terug gegeven aan de wethouder. Deze moest er opnieuw mee aan de slag.

De commissie Beheer vroeg daar twee hele belangrijke dingen:

• Zorg nou goed voor participatie MET de buurt en
• Kijk nu serieus naar “second best” oplossingen, waarbij de Westerstraat dan niet dicht hoeft

Goed nieuws voor de buurt, vooral ook omdat er naar onze argumenten was geluisterd:

• De Westerstraat zorgt niet voor gevaar, er is geen sprake van een valstriksituatie
• Ten opzichte van de andere locaties op de Westergracht, zoals kruising op de Westergracht, die van de Voorzorgstraat/van Oosten de Bruijnstraat, is er op de kruising dichtbij het spoor geen registratie van verkeersongelukken geweest.

Daarna zijn we met een kleine groep bewoners in gesprek gegaan met de Gemeente, om het over die “second best” oplossingen te hebben. We hebben veel suggesties gedaan, waaronder duidelijk aangeven dat ongewenste verkeersbewegingen echt niet mogen, zoals dat sommige bestuurders “omdraaien op het spoor” of ook fietsers die schuin de spoorweg oversteken om de Westerstraat in te steken. Zelfs auto’s blijken dit toch nog steeds te doen.

Onze suggesties: bekeur deze bestuurders. Hang een “verboden links af slaan” bord bij de overgang aan de kant van de Ruijterweg, hang desnoods een camera op en bekeur overtreders. Omdat het toch over een paar bestuurders uit de wijk lijkt te gaan, zal het na een paar bekeurigingen wel afgelopen zijn.

Maar ook: verbreed de overgang: maak aparte fietspaden en zorg ervoor dat “doorsteken over het spoor” fysiek onmogelijk wordt. Met biggenruggen of zelfs met zichtbaar grind bij de spoorbielzen. Want deze oplossingen bestaan ook bij andere spoorwegen! Een paar voorbeelden.

• Het maken van “ondoorgaanbare plaatsen” zoals bijvoorbeeld bij de Liornestraat in Hoorn.

Waarom deze oplossing? In de gesprekken met de gemeente en ProRail kwam naar voren dat echte obstakels op het spoor (hekken), erg ongewenst zijn door ProRail, ten minste als het niet aan de zijkant van de overgang is. Dus het plaatsen van hekken in het midden van de weg bij een overgang zie je ook vrijwel nergens. Maar openingen tussen de rijbanen? Jazeker wel! En dat zou ook voor de spoorwegovergang bij de Westerstraat natuurlijk heel erg goed mogelijk zijn.

Er zijn gelijkwaardige oplossingen waarbij zelfs de spoorbielzen zichtbaar zijn. In dit geval tussen de rijbaan van de auto en het iets verder liggende fietspad:

Deze oplossing zou bijvoorbeeld tussen de twee rijbanen geplaatst kunnen worden, om de ongewenste verkeersbeweging vanaf de Ruijterweg de Westraat in, wat gewoon niet mag, echt verder te ontmoedigen. Tussen de rijbanen bestaan er ook “matten” om te voorkomen dat fietsers schuin het spoor oversteken, bijvoorbeeld de anti-suicide mat:

Suïcide preventie – Anti-loopmat

En om dit te bereiken, is ons voorstel dan ook om de spoorwegovergang iets breder te maken, zodat je de fietspaden LOS van de autoweg kan plaatsen.

Schematisch denken we aan een oplossing met veilige fietspaden aan zowel de Noord als Zuidzijde van het spoor:

Dit is natuurlijk ook maar een suggestie.

Waar het om gaat is: Er zijn wel degelijk alternatieven mogelijk!

• Plaats verkeerscamera’s en beboet huidige verkeerde verkeersbewegingen
• Plaats duidelijke borden die aangeven dat omkeren en links de Westerstraat inslaan vanaf de De Ruijterweg gewoon niet mag
• Idealiter een ongelijkvloerse kruising, die dan ook doorgevoerd wordt op de Pijlslaan. Dan zou het gehele spoor vanaf Haarlem CS, over de huidige ongelijkvloerse kruising bij de Zijlweg, door rijden over Westergracht, Pijlslaan en hoog eindigen bij huidige station Heemstede Aerdenhout. Dat dit het veiligste is vindt ook iedereen, maar iedereen weet ook dat hier een prijskaartje aan hangt.
• Verbreed de straat bij de overweg, met los liggende fietspaden en maak het fysiek onmogelijk dat verkeer vanaf de Randweg/De Ruijterweg de Westerstraat in kan slaan over het spoor.
• Dit laatste is belangrijk om tegemoet te komen aan de wens van de Fietsersbond: maak het mogelijk om vanaf de winkels van Plaza West aan de zuidelijke kant van het spoor terug te fietsen, om te voorkomen dat mensen met volle fietstassen twee keer de Westerstraat en Ruijterweg hoeven over te steken

En dan zijn er nog andere mogelijkheden:

• De strook met biggenruggen die nu bestaat tussen de rijbanen op de Westergracht, trek dat door op de De Ruijterweg
• Plaats op de stoepen een klok voor mensen die slecht ter been zijn, om de eerdere proef, die een succes was, voort te zetten voor voetgangers zodat ze weten hoe lang het duurt tot er een trein komt

Aangezien de gemeente niet met ons in overleg is gegaan, en ons niet kon vertellen hoe men met de opdracht naar een “second best” aan de slag was gegaan, of sowieso niet kon aangeven waar ze mee bezig waren, voelden wij ons genoodzaakt een WOO verzoek in te dienen bij de gemeente.

Daarop volgde wel een gesprek. Waarom we een WOO verzoek indienen, en of we wel weten hoeveel werk dat kost. Ja? We hebben inmiddels, na maanden aandringen na het gesprek, en het verlopen van de wettelijke termijn, slechts gedeeltelijk een antwoord gekregen. En daaruit blijkt dat er een nieuw verkeersonderzoek is gestart in combinatie met de gevolgen van verkeer in de Leidsebuurt.

Welk nieuw onderzoek? Wat is daarvan de onderzoeksvraag? Het blijkt dat de gemeente op ramkoers ligt. Men is bezig met een onderzoek om alleen maar te onderbouwen waarom de Westerstraat dicht zou moeten. Niet met de door de Commissie Beheer gevraagde echte alternatieven!

Onze conclusie: de projectgroep zit in een volledige tunnelvisie. Zonder zicht op een echte tunnel, wel te verstaan. Wordt vervolgd…